Inoa | Name(s)
Hilo
Hiʻona ʻ�ina | Land characteristic: Moku
Hiʻona ʻ�ina o loko o kēia wahi | Feature(s) located within this place: Hilo One; Hilo Hanakahi; Hilo Palikū; ʻAlae; Alakahi; Aleamai; Haʻīkū; Hakalau; Honohina; Honomainoa; Honomū; Kuhua; Humuʻula; Kaʻakepa; Kaʻapoko; Kahaliʻi; Kahoahuna; Paʻana; Kahua; Kaiaʻakea; Kaʻieʻie; Kaihuiki; Kaiwiki; Maumau; Kaiwikinui; Kalalau; Kalaoa; Kamaʻeʻe; Kauhiula; Kaūmana; Kaupakuea; Makea; Kawainui; Kīkala; Kūkuau 1; Kūkuau 2; Kukuikea; Kulaʻikahonu; Kulaʻimano; Kulanakiʻi; Kahīnano; Laimi; Laup�hoehoe; Welok�; Lepoloa; Kaluakailio; Makahanaloa; Pepeʻekeo; M�lamalamaiki; Manoloa; Maʻulili; Mauluaiki; Mauluanui; Mokuhonua; Halepuna; Mokuoniki; Nanue; Onomea; ʻŌʻ�kala; Opea; Peleau; ʻAwa; P�hoehoe; Paihaʻaloa; Papaʻa; P�paʻikou; Paukaʻa; Pih�; Kahuku; Piʻihonua; Ponahawai; Puaʻakuloa; Kapena; Pueopaku; Punahoa 1; Punahoa 2; Puʻuʻeo; Puumoi; Umauma; Wai�kea; Waikaumalo; Wailea; Wailua; Wainaku; Waipunalei
HiÊ»ona Ê»Ä�ina nona kÄ“ia wahi | Feature(s) that contain this place: ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾±
H�ʻuluʻulu manaʻo
He moku kÄ“ia ma ka mokupuni o ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾±. Aia ma waena o ka moku o Puna, ma ka Ê»aoÊ»ao Hema, a me ±áÄå³¾Äå°ì³Ü²¹, ma ka Ê»aoÊ»ao Ê»Ä�kau. MÄ�hele Ê»ia kÄ“ia moku i Ê»ekolu Ê»apana nui, Ê»O Hilo Hanakahi, Hilo One, a me Hilo PalikÅ«. He aliÊ»i kaulana Ê»O Hanakahi no Hilo. Kaulana Ê»O Hilo i ka ua kanilehua. Ê»O ke kahawai o Wailuku kahi wahi pana kaulana o Hilo, kahi i hakakÄ� Ê»O Maui me ka moÊ»o Ê»o Kuna ma muli o kona hanaÊ»ino Ê»ana iÄ� Hina. Wahi a kekahi moÊ»olelo no Maui, Ê»O Mokuola, ka moku liÊ»iliÊ»i ma Hilo, he Ê»Ä�pana ia o ka mokupuni o Maui, a hopu Ê»ia e Maui a me kona kaikunÄ�ne iÄ� lÄ�kou e hÅ�Ê»aÊ»o Ê»ana e hoÊ»ohui i nÄ� mokupuni a pau. NÄ�nÄ� hewa kekahi kaikunane i hope a hoÊ»i ka mokupuni i kahi kÅ«pono koe Mokuola a ma laila nÅ� ia a i kÄ“ia lÄ�. Ê»O Keaukaha i Hilo kekahi o nÄ� Ê»Ä�ina hoÊ»opulapula i hoÊ»okumu Ê»ia, a he kÅ«lana kauhale nÅ� ia a i kÄ“ia lÄ�. No Keaukaha ke Kumu Hula a Haku Mele kaulana Ê»O Edith KanakaÊ»ole, nÄ�na nÅ� i hoÊ»okumu i ka hÄ�lau hula Ê»O HÄ�lau o Kekuhi. Aia ke Kulanui o ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾± ma Hilo a me Ke Kula KaiÄ�ulu o ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾± ma WaiÄ�kea. I kÄ“lÄ� me kÄ“ia makahiki, mÄ�lama Ê»ia ka hoÊ»okÅ«kÅ« hula kaulana loa Ê»O Merrie Monarch ma WaiÄ�kea.
Description
City (1970 population 26,353), bay, district, harbor, golf courses, schools, and ancient surfing area (Finney and Houston 26), ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾±. Three sections of Hilo town are: Hiloone (sand Hilo), near the sea; Hilo-Hanakahi, an inland section toward Keaukaha, named for a chief famous in song (Elbert and Mahoe 50; PH 27); and HilopalikÅ« (Hilo of the upright cliff), east of the Wailuku River (PH 29). (See PE, Kanilehua.) Perhaps named for the first night of the new moon or for a Polynesian navigator. Forest reserve in Hilo and ±áÄå³¾Äå°ì³Ü²¹ districts; trail in Hilo and Puna districts. (For a saying, see Appendix 8.1.) (±á²¹·É²¹¾±Ê»¾± Place Names)
ʻŌlelo kuhikuhi
E koho iÄ� “Hilo” no nÄ� me pili i ka moku o Hilo ma ka mokupuni o ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾±.
Instructions
Use for the moku on the island of ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾±.
Moʻokūʻauhau | Genealogy
Akua | Deity: Maui; Hina; Hinaikeahi; Hinaikawai; Kuna; Pele; Hiʻiakaikapoliopele
Kanaka | Person: Hanakahi; Edith Kanakaʻole
Hana | Practice: Hula; Hana Lawaiʻa; Holo waʻa; Hoʻonaʻauao
Kūmole | Source(s)
Soehren, Lloyd J. A Catalog of ±á²¹·É²¹¾±Ê»¾± Place Names : Compiled from the Records of the Boundary Commission and the Board of Commissioners to Quiet Land Titles of the Kingdom of Hawaii. Honokaa, HI: L.J. Soehren, 2005.
Hoʻopili ʻia i | Applied to: , ,
Mea haku | Created by: Na ka hui ʻimi naʻauao o Ka Wai H�pai