Inoa | Name(s)
Waiau (Ê»·¡·É²¹)
HiÊ»ona Ê»Ä�ina | Land characteristic: ´¡³ó³Ü±è³Ü²¹Ê»²¹
Hiʻona ʻ�ina o loko o kēia wahi | Feature(s) located within this place: Kumuʻulu; Naono; Kaluapalolo; Kaluaʻoʻopu; Kaʻakauwaihau; Honokawailani; Kauhihau; Waikowaha; Kapuna
HiÊ»ona Ê»Ä�ina nona kÄ“ia wahi | Feature(s) that contain this place: Ê»·¡·É²¹
H�ʻuluʻulu manaʻo
He ahupuaÊ»a kÄ“ia i ka moku o Ê»·¡·É²¹. Ma ka Ê»aoÊ»ao hema o Waiau, aia ke ahupuaÊ»a o Waimalu a ma ka Ê»aoÊ»ao Ê»Ä�kau, aia Ê»o Waimano. Kapa Ê»ia kÄ“ia ahupuaÊ»a no ke kahawai o kÄ“ia inoa i hÄ�nai i ka loÊ»i kalo o ke ahupuaÊ»a o Waiau. Aia he mau kiÊ»owai kaulana ma kÄ“ia ahupuaÊ»a: Ê»O Puhikani kekahi wai Ê»auÊ»au punahele o ka Ê»aumÄ�kua manÅ� Ê»o KaÊ»ahupÄ�hau me kona Ê»ohana a Ê»ike Ê»ole Ê»ia kahi ponoʻī o kÄ“ia kiÊ»owai; Ê»O Honokawailani kahi wai Ê»auÊ»au punahele o nÄ� kamaÊ»Ä�ina a aia ma kahi kokoke loa o ka hale uila. Wahi a ke kupuna o Sarah KeliÊ»ilolena NÄ�koa, ma Ê»aneÊ»i ka home o kekahi wahinehiÊ»uiÊ»a. Ê»O Kūʻilioloa ka inoa o kekahi ʻīlio hoÊ»okalakupua paha no Waiau. HÄ�nau paha Ê»ia ke aliÊ»i o KÅ«aliÊ»i ma Waiau. Ê»O Ke Kula Kaiapuni Ê»o Waiau ke kula kaiapuni mua ma °¿Ê»²¹³ó³Ü hÅ�Ê»ola Ê»ana i ka Ê»Å�lelo HawaiÊ»i ma nÄ� kula aupuni o HawaiÊ»i.
Description
´¡³ó³Ü±è³Ü²¹Ê»²¹ in the Ê»·¡·É²¹ moku of °¿Ê»²¹³ó³Ü. Name from the Waiau spring, and translates as swirling water
ʻŌlelo kuhikuhi
E koho iÄ� Ê»Waiau (°¿Ê»²¹³ó³Ü)” no nÄ� kumuwaiwai pili i ke ahupuaÊ»a o Waiau ma ka moku o Ê»·¡·É²¹. Mai koho i kÄ“ia huaÊ»Å�lelo no nÄ� kumuwaiwai pili i ke kahawai ma KauaÊ»i me ka inoa like, a pÄ“lÄ� pÅ« no ke kalana Ê»Ä�ina a me ka loko wai ma ka mokukpuni o HawaiÊ»i.
Instructions
Not to be confused with the stream on Kauaʻi or the land division and village on Hawaiʻi Island.
Moʻokūʻauhau | Genealogy
Akua | Deity: Kaʻahup�hau; Kūʻilioloa
Kanaka | Person: Sarah Keliʻilolena N�koa; Kualiʻi
Hana | Practice: ²Ñ²¹³ó¾±Ê»²¹¾±
Kūmole | Source(s)
Maly, KepÄ�, Onaona Maly, Thelma Genevieve Parish, Arline Wainaha KuÊ»uleialoha Brede Eaton, Harry Alama, Mark Kahalekulu, Roxanne Marie Tagama, et al. He MoÊ»olelo Ê»Ä�ina : Some Traditions and Storied Places of Honouliuli. Ê»·¡·É²¹ Beach, HI: Hoakalei Cultural Foundation, 2016.
N�koa, Sarah Keliʻilolena, Susan. Merritt, and Jacob Hauʻoli I. P. Elarco. Lei momi o Ewa. Third edition. Honolulu, Hawaii: Short Stack by Native Books, 2016.
Hoʻopili ʻia i | Applied to: ;
Mea haku | Created by: Na ka hui ʻimi naʻauao o Ka Wai H�pai