Inoa | Name(s)
Hana kapa
H�ʻuluʻulu manaʻo
ʻO ka hana kapa, he hana noʻeau n� ia, ʻo ia ka hoʻom�kaukau ʻana i ke kapa. ʻO ke kapa, ka mea i hana ʻia no ka lole (e like me ka malo a me ka p�ʻū), ke kapa moe, ka lepa, a pēl� wale aku. No ka hoʻom�kaukau ʻana, ʻohi ʻia ka ʻili o ka wauke, ʻo ia hoʻi he h�ʻanaʻana, a i ʻole ka ʻili o ka M�maki a kuku ʻia ka ʻili pulu ma luna o ke kua a lilo i kapa. Ke maloʻo ke kapa, waihoʻoluʻu ʻia a k�pala ʻia e like me ka makemake a ka mea hana kapa. ʻO Hina kekahi akua pili i ka hana kapa. Nui ʻino n� ʻ�lelo p�kole kaulana no ke kapa e like me “ʻElua k�ua i ke kapa hoʻokahi,� no ka hoʻ�o ʻana o ke k�koʻolua. ʻŌlelo ʻia ʻo ka hau ke kapa o Poliʻahu, a ʻike ʻia ma kēia ʻ�lelo noʻeau: “Poliʻahu, ka wahine kapa hau anu o Mauna Kea.� A ma ka moʻolelo o Keamalu, hoʻokaʻa ʻia ʻo Keamalu e ka hohoa hoʻokalakupua, ʻO Hakaio kona inoa, i mea e hoʻonaninani i kona kino.
Description
Kapa making is the vital cultural knowledge practice of creating and preparing kapa. Kapa is what is made to use for traditional clothing, (such as the malo and p�ʻū), blankets, flags, etc. Regarding the preparation, the bark of the wauke tree or the M�maki tree is collected and made into strips. The strips made of the wauke are called h�ʻanaʻana. The wet bark strips are then beaten with a kapa beating instrument called a kuku, on a block of wood called a kua, until it becomes kapa. When it is dried, it is dyed and stamped by the kapa maker. Hina is a deity associated with the practice of kapa making. There are many famous phrases that are about or reference kapa, such as “ʻElua k�ua i ke kapa hoʻokahi,� which poetically refers to a couple marrying and using one kapa between them. It is said that the snow is the blanket of Poliʻahu as seen in this proverb: “Poliʻahu, ka wahine kapa hau anu o Mauna Kea.� In the story of Keamalu, Keamalu is rolled over by a supernatural kapa beating instrument named Hakaio, in order to beautify her body.
ʻŌlelo kuhikuhi
E koho i kēia huaʻ�lelo no n� kumuwaiwai pili i ka hana ʻana i ke kapa a me n� lako i hoʻohana ʻia no ia hana.
Instructions
Use this term for resources discussing the making of kapa as well as the tools used to make it.
Moʻokūʻauhau | Genealogy
Akua | Deity: Hina; Maui
Kanaka | Person: Pua Van Dorpe; Marie MacDonald; Moana Eisele; Kanae Keawe; Malia Solomon; Keamalu
Lako | Materials + tools / implements: Wauke; ʻOhe; ʻʻŌhiʻa; Kauwila; Kua; Iʻe kuku; Hoahoa / hohoa
Lawena | Behavior: Kuku; K�pala
Kūkulu | Built environment: Hale kua
Kūmole | Source(s)
Brigham, William Tufts. Ka Hana Kapa : The Making of Bark-Cloth in Hawaii. Honolulu, H.I: Bishhop Museum Press, 1911.
Ka Moʻolelo o Keamalu,� Ka H�kū o Ka P�kīpika, June 26, 1862.
Pukui, Mary Kawena. ’Olelo No’eau : Hawaiian Proverbs & Poetical Sayings. Honolulu, Hawai’i: Bishop Museum Press, 1983.
Pukui, Mary Kawena, and Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert. Hawaiian Dictionary : Hawaiian-English, English-Hawaiian. Rev. and enl. Ed. Honolulu: University of Hawaii Press, 1986.
Hoʻopili ʻia i | Applied to: , ,
Mea haku | Created by:Â Keahiahi Long; Annemarie Paikai