Hana kaua

Inoa | Name(s)

Hana kaua

H�ʻuluʻulu manaʻo

ʻO ka hana kaua, n� ʻano hana likeʻole o ka w� kahiko pili i ke kaua a i ʻole ka hoʻom�kaukau ʻana no ke kaua. He mea nui a laha loa ke kaua ʻana ma waena o n� aliʻi o ka w� kahiko. No n� kanaka koa wiwoʻole, hoʻomaka ihola paha l�kou e aʻo i n� hana kaua o ke au kahiko mai ka w� ʻ�pio, a hoʻomaʻamaʻa i n� hana kaua he nui e like hoʻi me ka ʻ�ʻ� ihe, ka mokomoko, ka h�k�k�, ka holo kikī, a me kekahi mau mea ʻē aʻe. ʻO Kekūhaupiʻo, ke koa kaulana i aʻo i� Kamehameha Paiʻea, kahi laʻana kaulana i aʻo i n� hana kaua mai kona w� ʻ�pio ma muli o ka ʻike ʻana o ke kahuna i kona ʻano koa wiwoʻole. Lehulehu n� ʻ�lelo noʻeau a me n� moʻolelo no ka hana kaua, a he mea e aʻo i� k�kou i ke ʻano o ka hana kaua o ke au kahiko. ʻO kekahi laʻana ʻo “Ka lonolau no i ka lonolau; ka pūʻulīʻulī no ka puʻulīʻulī,� (1448) e aʻo ʻana i n� kūlana o n� aliʻi a me n� makaʻ�inana i ke kaua ʻana.

Description

Hana kaua refers to the various traditional activities associated with war or regarding the preparation for war. War between aliʻi was a strategic and common practice in traditional times. The bravest people would begin training through various activities during their youth, practicing spear throwing, boxing, wrestling, sprinting, as well as other techniques. Kekūhaupiʻo, the famed warrior who taught Kamehameha Paiʻea, is one known example who was trained early in his life due to the fact that a respected kahuna observed his bravery while playing. There are many proverbs and stories regarding warfare, which provides us today with knowledge about traditional warring practices. One such example is the saying “Ka lonolau no i ka lonolau; ka pūʻulīʻulī no ka pūʻulīʻulī,� (1448) which expresses the varying positionalities and their responsibilities between aliʻi and commoner during war time.

ʻŌlelo kuhikuhi

E koho i kēia huaʻ�lelo no n� kumuwaiwai pili i ka hana kaua o ke au kahiko.

Instructions 

Use this term for resources related to warfare and preparing for war in traditional times.

MoÊ»okūʻauhau | Genealogy 

Akua | Deity: °­Å«

Kanaka | Person: Kekūhaupiʻo; Kamehameha Paiʻea; Kahekili

ʻĀina | Land/sea: Kona (HawaiÊ»i); Kohala; PÅ�hakuloa; Puna (KauaÊ»i)

Hana | Practice: Lua

Lako | Materials + tools / implements: P�hoa; Ihe; Ihe paheʻe; Ihe laumeki; Ihe ʻ�; ʻĒlau; Pololū; Makalau; M�kini; Newa; L�ʻau; Hoa; Leiomano

°­Å«kulu | Built environment: Heiau

ʻAʻahu | Ceremonial clothing: ʻAhuʻula; Mahiole

°­Å«lana | Title/rank: AliÊ»i; Koa

°­Å«mole | Source(s)

HoÊ»opili Ê»ia i | Applied to: 

Mea haku | Created by: Keahiahi Long;Annemarie Paikai