Inoa | Name(s)
Heʻe nalu
H�ʻuluʻulu manaʻo
ʻO ka heʻe nalu he p�ʻani kai mai ka w� kahiko mai a i hoʻokumu mua ʻia ma ka P�kīpika. ʻO ia ka heʻe ʻana o ke kanaka i ka poʻina o ka nalu a ma luna o ka papa heʻe nalu. Wahi a n� kūpuna, ma ka w� kahiko, hana like akula n� aliʻi a me n� makaʻ�inana ma ke ʻano he p�ʻani leʻaleʻa, a ʻike ʻia ma n� moʻolelo he hana n� ia a n� akua a me n� kūpua kekahi.
He mau ʻano papa heʻe nalu i hoʻohana nui ʻia e n� k�naka e laʻa me ka papa olo, ka papa kīkoʻo, ka papa alaia, ka papa liʻiliʻi, a me ka papa kīoe. ʻO ka laʻau ka mea i k�lai ʻia i papa heʻe nalu, ʻo ke koa, ke kukui, ka wiliwili, a pēl� wale aku.
Nui n� wahi kaulana no ka maikaʻi o ka poʻina nalu, e like hoʻi me Waikīkī ma Oʻahu a me Hoʻokipa ma Maui. Aia he mau heiau pili i ka heʻenalu ʻana, ʻo Kuʻemanu a me Keolan�hihi ma Kona kekahi a ma n� nūpepa i hoʻoili nui ʻia ai n� pule a me n� oli no ka heʻenalu e n� kūpuna.
I kēia w� he hana laul� ka heʻe nalu ma ka honua holoʻokoʻa a ʻ�lelo ʻia no Hawaiʻi n� ia hana. Kaulana ʻo Kūhi� a me Duke Kahanamoku no ka lawelawe ʻana i ka heʻe nalu i n� ʻ�ina ma waho o Hawaiʻi. M�lama ʻia n� heihei, n� hoʻokūkū hoʻi, no ka heʻe nalu i ʻ� a i ʻaneʻi o ka honua.
Description
Surfing is a water sport of ancient times that was established in the Pacific. It is the act of sliding on a wave on top of, what is known today, as a surfboard. According to the elders, in the past, everyone would come to surf, chiefs and commoners as a favored activity. There are many stories of the deities that make mention of them surfing as well.
There are a few types of surfboards that were commonly used, for example the papa olo, the papa kīkoʻo, the papa alaia, the papa liʻiliʻi, and the papa kīoe. Boards were carved out of wood such as the koa, the kukui, the wiliwili, and others.
There are many places famed for waves that are good for surfing, places such as Waikīkī, Oʻahu and Hoʻokipa, Maui. There are also heiau associated with surfing, Kuʻemanu and Keolan�hihi are examples that have been identified in Kona. In the newspapers there were many prayers and chants that were passed down that are associated with surfing.
These days, surfing is found all over the world, and it is attributed as being a sport from Hawaiʻi. Kūhi� and Duke Kahanamoku are credited with bringing the sport outside of Hawaiʻi for others to enjoy. Surfing contests are held around the world.
ʻŌlelo kuhikuhi
E koho i kēia huaʻ�lelo no n� kumuwaiwai pili i ka heʻe nalu.
Instructions
Use this term for resources related to surfing.
Moʻokūʻauhau | Genealogy
Akua | Deity: ±á¾±Ê»¾±²¹°ì²¹; °²¹±èÅ�Ê»³Ü±ô²¹°ìÄ«²Ô²¹Ê»³Ü; KaÊ»iliokalauokekoa; LÄ�Ê»ieikawai; Lono; MoÊ»ikeha
H�lau | Group/school: Hui Nalu/Waikīkī Beachboys; Hui o Heʻe Nalu
Kanaka | Person: Kahikilani; ʻUmi; Paʻao; Naihe; Princess Victoria Kaʻiulani; Prince Jonah Kūhi� Kalanianaʻole; Duke Kahanamoku; Eddie Aikau; Clyde Aikau; Kealoha Kaio; Ben Aipa; Buffalo Keaulana; Rell Sunn
Āina | Land/sea: Waikīkī; Kawehewehe (Waikīkī); North Shore (Oʻahu); Waimea (Oʻahu); Pau Malū (Sunset Beach, North Shore, Oʻahu); Pipeline (North Shore, Oʻahu); M�kaha (Waiʻanae, Oʻahu); Honoliʻi (Hilo); Hoʻokipa (Maui); Heʻeia (Kona, Hawaiʻi); Kamoamoa (Niʻihau); ʻŌhiʻa (Niʻihau)
Hana | Practice: K�lai laʻau; Hoe waʻa; P�k�k� nalu; Lele kawa; Kaha nalu; Pae poʻo; Heʻe o; Heʻe puʻe wai
Lako | Materials + tools / implements: Papa heʻe nalu (surfboard); Koa; Kukui: Ohe; Wiliwili; N� ʻano papa heʻe nalu; Olo; Kīkoʻo; Alaia Papa liʻiliʻi; Kīoe
Lawena | Behavior: Kīpapa; Noho; Kukuli kū; Hoʻokahi kuli; P�hola; Pupuʻu; H�ʻekepue
Kūkulu | Built environment: Heiau; Kuʻemanu Heiau (Kona, Hawaiʻi); Keolon�hihi Heiau (Kona, Hawaiʻi); Kiʻip�haku
ʻAʻahu | Garments/clothing: Kapa malo / P�ʻū soaked in kamani oil; P�ʻū puakai; Malo kai; Malo puakai; ʻAʻohe lole
Kūmole | References
Clark, John R. K. Hawaiian Surfing : Traditions from the Past. Honolulu: University of Hawaiʻi Press, 2011.
DeLaVega, Timothy Tovar. Surfing in Hawai’i, 1778-1930. Charleston, S.C: Arcadia Pub., 2011.
Pukui, Mary Kawena, and Samuel H. (Samuel Hoyt) Elbert. Hawaiian Dictionary : Hawaiian-English, English-Hawaiian. Rev. and enl. Ed. Honolulu: University of Hawaii Press, 1986.
Walker, Isaiah Helekunihi. Waves of Resistance : Surfing and History in Twentieth-Century Hawaiʻi. Honolulu: University of Hawaii Press, 2011. doi:10.1515/9780824860912
Hoʻopili ʻia i | Applied to: , ,
Mea haku | Created by:Â Keahiahi Long; Annemarie Paikai